Sławni Polacy. Paweł Edmund Strzelecki i odkrycia geograficzne

wielkopolska, ciekawe miejsca w wielkopolsce, co zwiedzać w wielkopolsce, gdzie pojechać w wielkopolsce, wielkopolska z dzieckiem, Niedziela co robić?Co ciekawego w Wielkopolsce na weekend? Objezierze

Co warto zobaczyć w Wielkopolsce? Objezierze!

Dobrze zachowany pałac w Objezierzu do niedawna był siedzibą miejscowej szkoły. W przeszłości bywali tu znamienici goście min. Adam Mickiewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Józef Ignacy Kraszewski czy Paweł Edmund Strzelecki, choć o tym ostatnim Turnowie – XIX-wieczni właściciele pałacu woleliby zapomnieć.

Paweł Edmund Strzelecki (1797-1873)

był bowiem synem zubożałego szlachcica z podpoznańskiej Głuszyny. Nie wiadomo dokładnie jakie szkoły ukończył. Wykształcenie jakie zdobył musiało być jednak wystarczające, aby uczyć ziemiańskie dzieci. Trafił zatem jako nauczyciel do Turnów z Objezierza, gdzie zapałał uczuciem do córki gospodarza – Aleksandryny. Odwzajemniona miłość nie znalazła jednak szczęśliwego zakończenia. Ojciec Adyny – posiadacz zadłużonego majątku planował dla córki mariaż, który pozwoliłby podreperować również i jego finanse. Przystojny, ale ubogi Strzelecki nie spełniał kryteriów wysoko ustawionej poprzeczki. Ojciec był nieprzejednany. Zdesperowani młodzi zaplanowali więc ucieczkę, która niemalże się udała. Niemalże, bo ojciec przejrzał ich plany i kiedy córka nie pojawiła się na kolacji, wysłał pogoń, która dogoniła uciekinierów. Ojciec osobiście wymierzył sprawiedliwość niedoszłemu zięciowi. Obity Strzelecki pożegnał ukochaną i wyjechał na zawsze z ojczyzny.

Szczęście go jednak nie opuszczało. W czasie podróży po Europie poznał Franciszka Sapiehę, u którego znalazł zatrudnienie, zaprzyjaźnił się z nim, a w efekcie po jego śmierci otrzymał ogromny spadek. Umożliwiło mu to podjęcie kolejnych podróży oraz uzupełnienie wykształcenia. Został geografem i geologiem. Przemierzył obie Ameryki, dokonując szeregu odkryć geograficznych i geologicznych. Jego obserwacje i opisy okazały się bezcennym źródłem wiedzy na temat miejscowych społeczności i ich obyczajów.

Odkrycia w Australii

Ostatecznie trafił do Australii, która w latach 30 XIX w. była nadal kontynentem dziewiczym i nie zbadanym. Odkrył i zbadał Wielkie Góry Wododziałowe, których najwyższy szczyt nazwał Górą Kościuszki. Dokonał odkrycia wielkich złóż złota i innych bogactw geologicznych. Jeden ze szczytów Gór Błękitnych nazwał na cześć ukochanej z lat młodości Mount Adine, nazwa ta jednak nie przetrwała do naszych czasów. Łącznie odbył w Australii trzy wyprawy, pokonując łącznie 11 tys. kilometrów, finansując je z własnej kieszeni.

W uznaniu zasług został przyjęty w 1853 r. do elitarnego towarzystwa naukowego The Royal Society of London

A to ciekawe!

Na mapie świata znajdziemy kilka nazw upamiętniających wielkiego Polaka:
– pustynia Strzelecki Desert
– jeden ze szczytów w Górach Błękitnych Strzelecki Mount (835 m n.p.m.)
– park narodowy w Tasmanii – Strzelecki National Park
– jeden z gatunków koali – Strzelecki koala

Po powrocie do Londynu, opublikował w 1845 r. wyniki swoich badań, dołączając do nich pierwszą w historii geologiczną mapę Australii. Jego prace nagrodzono złotym medalem Royal Geographical Society, otrzymał Order Łaźni (jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń) od królowej Wiktorii oraz tytuł sir.

Zaangażował się w pomoc dla ofiar strasznego głodu dziesiątkującego ludność Irlandii w 1847 r. początkowo jako przedstawiciel British Relief Association, a później zaangażował w pomoc własne środki. Szacuje się, że jego pomoc uratowała około 200 tys. osób.

A to ciekawe!

Postać wielkiego Polaka została przypomniana w 2015 r., kiedy w Dublinie odsłonięto tablicę upamiętniającą Pawła Edmunda Strzeleckiego, natomiast w 1988 r. odsłonięto okazały pomnik naszego rodaka w Jindabyne w Australii, wykonany przez Jerzego Sobocińskiego (również Wielkopolanina).

Po latach wymiany korespondencji Paweł Edmund Strzelecki jeszcze raz spotkał się z ukochaną Adyną w r. w Paryżu. Jednakże wrażenie jakie na sobie zrobili po latach rozłąki, zatarło młodzieńczą fascynację, uśmiercając łączące ich uczucie.

Strzelecki zmarł w Londynie w 1873 r. i został pochowany na miejscowym cmentarzu. Jego prochy zostały przeniesione do Poznania w 1997 r. i złożone w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu Świętego Wojciecha.

 

Drogi Czytelniku, 

Jeśli podoba Ci się to, jak piszę, jeśli zainspirowałam Cię do wyruszenia na wielkopolskie ścieżki, jeśli chciałbyś aby powstało więcej podobnych artykułów, możesz postawić mi kawkę 🙂
Każdy, najmniejszy nawet gest sympatii, komentarz, polubienie na fb czy Instagramie są dla mnie sygnałem, że to co robię ma sens.

Postaw mi kawę na buycoffee.to

2 Komentarze

Skomentuj artykuł