Szczęśliwa pomyłka czyli jak budowano Kopalnię Soli Kłodawa

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

Sól jest tak oczywistym i naturalnym składnikiem pożywienia, że mało kto zaprząta sobie głowę pytaniem – a skąd ona się bierze?
Jej właściwości smakowe i konserwujące człowiek odkrył już 9 tys. lat temu i od najdawniejszych czasów była uważana za jeden z najcenniejszych zasobów. Nie na darmo dochody z żup krakowskich w poważny sposób zasilały królewski skarbiec. Przez wiele wieków główne złoża soli eksploatowane w Polsce znajdowały się w Bochni i Wieliczce. Stosunkowo niedawno, bo dopiero w XX w. solną karierę zrobiła Kłodawa, gdzie odkryto ogromne złoża soli.

Górnicza pomyłka

Pierwsze badania geologiczne w poszukiwaniu ropy naftowej rozpoczęto w 1937 r. Jednak ostateczne decyzje o budowie kopalni zapadły dopiero w 1949 r., a rok później rozpoczęto drążenie pierwszego szybu. I wtedy okazało się, że doszło do wielkiej geologicznej pomyłki (!). Przystępując do budowy kopalni, geolodzy byli przekonani, że rozpoczyna się wydobycie soli magnezowo-potasowej (z zastosowaniem jako nawóz rolniczy), a tym czasem okazało się, że złoże zawiera głównie sól kamienną.

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

Złoża te powstały w wyniku odparowania płytkiego, gorącego morza 250 mln lat temu (cechsztyn). Powstała w ten sposób sól została przykryta 6000 m kolejnych osadów, a następnie w wyniku ruchów górotwórczych złoże zostało pochylone i wypiętrzone w taki sposób, że obecnie przykrywa je miejscami zaledwie 100-metrowa warstwa nadkładu. Sam wysad solny ma długość ok. 26 km i szerokość 2 km i jest największym wysadem solnym na Niżu Polskim.

A to ciekawe!
Sól kłodawska pochodzi z cechsztynu, czyli powstała 250 mln lat temu. Ta sama sól skruszona i zapakowana do woreczków jako produkt spożywczy ma … 1 rok przydatności do spożycia.

Choć sól kłodawska ma naturalną brudno-białą barwę, to w złożu  znajduje się unikalne w skali świata stanowisko soli różowej. Jest ono jedyne w Europie , a kolejne najbliższe znajduje się w Pakistanie. Uważnie obserwując rzeźby solne wykonane przez górników można dostrzec również absolutnie unikalne kryształki soli niebieskiej (!).

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

widoczne warstwy soli, ułożone skośne na skutek wypiętrzenia

 

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

Kompozycje wykonane przez górników z różnych rodzajów soli. Widoczne tutaj również niezwykle rzadkie kryształy soli niebieskiej.

Tu wszystko jest duże

Sól z kłodawskiego złoża pozyskuje się tradycyjną metodą górniczą, która polega na kruszeniu i wydobywaniu na sucho materiału skalnego. Do kruszenia wykorzystuje się materiał wybuchowy, umieszczany w nawierconych otworach, a odpalany z powierzchni ziemi. Dzięki temu sól zachowuje wszystkie swoje naturalne pierwiastki i mikroelementy. Sól kłodawska jest złożem o bardzo dużej czystości, zawiera aż 97,5% czystego chlorku sodu, dzięki czemu nie wymaga dodatkowych procesów wzbogacania, jest jedynie kruszona, mielona i sortowana.
Złoże nie jest eksploatowane w całości. Drąży się ogromne komory, które są oddzielone filarami, które z kolei podtrzymują warstwy nadkładu.

W procesie wydobycia wykorzystuje się trzy szyby Barbara, Michał i Chrobry, który służy jako szyb wentylacyjny. Łącznie pracuje tu ok. 800 osób, z czego w czasie jednej zmiany zjeżdża 200 osób. Dotarcie do najdalej położonych zakątków kopalni od momentu pobrania kasków do dotarcia do miejsca pracy zajmuje nawet 2 godziny, z wykorzystaniem transportu samochodowego. Łączna długość komór i podziemnych korytarzy wynosi ponad 350 km.

A to ciekawe!
Aby przetransportować pod ziemię ogromne maszyny górnicze i samochody przewożące urobek, przy pomocy niedużych klatek windowych, maszyny są najpierw rozbierane i cięte na części, a następnie pod ziemią spawane i składane.

Rocznie wydobywa się tutaj 600 tys. ton soli, co stanowi ok. 88% całej krajowej produkcji soli kamiennej. Rekordowe wydobycie miało miejsce w latach ’70, kiedy rocznie pozyskiwano nawet milion ton rocznie. Dziś, kiedy zimy są łagodniejsze, mniejsze jest też wykorzystanie soli drogowej, która stanowi główny produkt sprzedawany w kopalni.

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

Sól kłodawska jest stosowana nie tylko jako sól drogowa. Najbardziej oczywiste jest wykorzystanie jej własności spożywczych i konserwujących żywność, głównie w przetwórstwie rybnym. Dalej w garbarstwie do konserwacji i wyprawiania skór, w przemyśle chemicznym jako surowiec do produkcji środków czystości, w ciepłownictwie do zmiękczania wody, w kosmetyce jako sól lecznicza i kąpielowa, w rolnictwie jako dodatek do nawozów i zimą jako lizawki dla zwierząt. Kostki – lizawki znalazły w kopalni jeszcze jedno zastosowanie. Ułożono z nich podłogę w ogromnej komorze, pełniącej funkcję …sali koncertowej.

A to ciekawe!
To tutaj w 2007 r. na głębokości 600 m został pobity rekord Guinessa, kiedy muzycy z Filharmonii Kaliskiej zagrali Cztery pory roku Vivaldiego. Koncert ten został wpisany do Księgi jako najniżej odbywający się koncert muzyczny na świecie.

Trasa turystyczna

Pomimo tego, że Kopalnia Soli Kłodawa to przede wszystkim zakład górniczy, to działa tu również najgłębiej w Polsce położona trasa turystyczna. Można ją zwiedzać tylko w dni robocze, tak jak pracują górnicy. Dzięki temu zwiedzający mogą choć przez chwilę poczuć się jak górnicy. Na początek należy założyć na głowę kask, a potem zjazd windą tą samą, jaką zjeżdżają na dół górnicy. Zjazd na głębokość 600 m odbywa się z prędkością 6m/s (to ok. 21 km/h) w ciągu 1,5 minuty i pozostawia niezapomniane wrażenia :).

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

W windzie na prawdę wiało 🙂

A potem spacer kopalnianymi chodnikami, jakże różnymi od tych z Wieliczki.  Poznajemy pracę górników, jej przeszłość i teraźniejszość oraz zagrożenia jakie niesie praca pod ziemią. Wspominamy też największą katastrofę górniczą w Polsce, jaka miała miejsce właśnie w kopalni soli w Wapnie. Na trasie znajduje się też kaplica św. Kingi – patronki białych górników. I choć w Wieliczce opowiada się legendę o tym jak Kinga sprowadziła do Polski sól, to tutaj w Kłodawie powstanie złóż solnych tłumaczy zupełnie inna legenda
Na zakończenie zwiedzania zabieramy po grudce różowej soli, a po wyjściu na powierzchnię dostajemy jeszcze opakowanie soli spożywczej – kruszonej kłodawskiej – idealnej do kiszenia ogórków.

kopalnia soli kłodawa, zwiedzanie kopalni, sól różowa, wycieczki po wielkopolsce, zwiedzanie wielkopolski, ciekawe miejsca w wielkopolsce, powiat kolski, atrakcje w wielkopolsce

Pamiątka z podróży 🙂

Wsiadamy do samochodu, czas ruszać dalej. Odruchowo oblizuję usta i ciągle jeszcze czuję słony smak.

Jeśli chcielibyście zwiedzić Kopalnię Soli Kłodawa, najlepiej zarezerwować termin telefonicznie  (632 733 242, 632 733 304)
Informacje dotyczące zwiedzania znajdziecie na stronie internetowej Kopalni.

0 Komentarze

Skomentuj artykuł